10+1 ιστορίες χορού
βασισμένες στην body/word Performance Writing έρευνα “Σωματικές Κοινότητες/Corporeal Communities”
Χρήστος Πολυμενάκος, Ηλιάνα Φύλλα, Θάλεια Δήτσα
Διαδικτυακή Παρουσίαση της Συλλογής Διηγημάτων Χορού και της Έρευνας
Τετάρτη 12/2/25, 18:30-20:30(UTC+2), @ΖΟΟΜ της Στέγης Χορού Λευκωσίας
Πώς μπορεί η χρήση της μεθοδολογίας body/word Performance Writing του Χρήστου Πολυμενάκου στη δημιουργία πολυτροπικών παρτιτούρων χορού(multimodal scores) να «ανοίξει» το σύγχρονο χορό και τη γραφή σε περισσότερες σωματικότητες, τόπους και κοινότητες; Πως γίνονται διηγήματα χορού αυτές οι εμπειρίες;
Για τη διευκόλυνση της συμμετοχής σας, κρατήστε θέση στο info@dancehouselefkosia.com μέχρι και 12/2, 12:00. Η παρουσίαση και το Q&A θα γίνουν στα ελληνικά.
Το βιβλίο 10+1 ιστορίες χορού περιλαμβάνει 10 ιστορίες εμπνευσμένες από συναντήσεις ανθρώπων που μοιράστηκαν πώς ο χορός και η γραφή αποτελούν μέρος της ζωής τους και διερεύνησαν τρόπους για να χορέψουν, να γράψουν, να δημιουργήσουν μαζί. Ιστορίες χορών από, με, για διαφορετικά σώματα, τόπους, κοινότητες. +1 ιστορία -πρόσκληση με εργαλεία για να διερευνήσουν, να δημιουργήσουν και να μοιραστούν οι αναγνώστες τι μπορεί να είναι γραφή και τι χορός για εκείνους. Επίσης περιλαμβάνει συνοδευτικά κείμενα με πληροφορίες για τη διαθεματική έρευνα “Σωματικές Κοινότητες/Corporeal Communities” και την μεθοδολογία body/word Performance Writing του Χρήστου Πολυμένακου.
Η έρευνα που σήμερα παίρνει τη μορφή αυτού του βιβλίου έχει ως αφετηρία τα ερωτήματα: “Με ποιους τρόπους οι έννοιες της σωματικότητας, του τόπου, του χώρου και της κοινότητας μεταφράζονται διαφορετικά και έρχονται μαζί σε μία δημιουργική διαδικασία; Πώς συναντιόμαστε με διαφορετικές πορείες, εμπειρίες, ευκολίες και δυσκολίες, για να δημιουργήσουμε; Τι αποτυπώματα αφήνει αυτή η συνάντηση; Πως τα παραπάνω ενδυναμώνουν
τη συμμετοχή περισσότερων ανθρώπων σε διαδικασίες σύγχρονου χορού και συγγραφής;”
Στην έρευνα συμμετείχαν 42 άτομα από διαφορετικά πεδία, τέχνες, επιστήμες, εμπειρίες και τόπους. Ήρθαν σε διάλογο μέσα από δημιουργικές διαδικασίες και μοιράσματα βασισμένα στη μεθοδολογία body/word Performance Writing. Το body/word Performance Writing αναζητά σχέσεις μεταξύ σώματος και λέξης σε διαφορετικές επιστήμες, τέχνες και εμπειρίες με σκοπό τη διαθεσιμότητά τους σε όσο το δυνατόν περισσότερες υποκειμενικότητες και τις κοινότητές τους για διαφορετικές εφαρμογές στη δημιουργία, την έρευνα και την εκπαίδευση.
Ο πυρήνας της ερευνητικής ομάδας (Πολυμενάκος, Φύλλα, Δήτσα), συνεργάστηκε αρχικά με 25 προσκεκλημένα άτομα από διαφορετικά πεδία στην έρευνα με τίτλο “Αποτυπώνοντας Σωματικότητες/Scoring Corporealities” (Ιούλιος 2023-Φεβρουάριος 2024). Σε συνέχεια αυτής της συνεργασίας, στην έρευνα “Σωματικές Κοινότητες/Corporeal Communities” συμμετείχαν 17 επιπλέον άτομα σε ερευνητικά εργαστήρια μεικτής σύνθεσης έπειτα από ανοιχτό κάλεσμα: i) ηλικίας +/- 50 ετών, ii) με και χωρίς κινητική δυσκολία και αναπηρία, iii) με διαφορετικό βαθμό εξοικείωσης/σχέση με το σύγχρονο χορό και τη λογοτεχνία, και, iv) διαδικτυακά, με άτομα που μένουν σε διαφορετικούς τόπους στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το βιβλίο αυτό μοιράζεται με τους αναγνώστες τα χνάρια αυτής της διαδικασίας. Τους προσκαλεί σε μια διευρυμένη εμπειρία χορού και γραφής, ανοιχτή σε ερωτήσεις και απαντήσεις που αφορούν τα σώματα και τις λέξεις, τους χορούς και τις ιστορίες μας.
H μεθοδολογία body/word Performance Writing δημιουργήθηκε από τον Χρήστο Πολυμενάκο στο πλαίσιο μεταπτυχιακών σπουδών στην κατεύθυνση Performance Writing κατά την τελευταία χρονιά λειτουργίας του ιστορικού Dartington College of Arts, με υποτροφία από το Εθνικό Κέντρο Θεάτρου και Χορού της Ελλάδας. Παρουσιάστηκε επίσημα το 2010 στη Μεγάλη Βρετανία, την Ελλάδα και τη Φινλανδία σε ακαδημαϊκά, καλλιτεχνικά και εκπαιδευτικά πλαίσια. Από τότε εξελίσσεται διαρκώς μέσα από συνεργασίες με άτομα, συλλογικότητες, ιδιωτικούς και κρατικούς οργανισμούς, για δράσεις σε φυσικό, ψηφιακό και υβριδικό χώρο στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η διαθεματική καλλιτεχνική έρευνα “Σωματικές Κοινότητες/Corporeal Communities: Πολυτροπικές Παρτιτούρες Χορού, Διαθεματικές συνδέσεις του χορού με κοινότητες, τόπους και πρακτικές, με τη μεθοδολογία body/word Performance Writing του Χρήστου Πολυμενάκου” είναι σύλληψη και εγχείρημα των Χρήστου Πολυμενάκου (MA Performance Writing), Ηλιάνας Φύλλα (Phd Ιστορίας της Τέχνης με ειδίκευση στο σύγχρονο χορό) και Θάλειας Δήτσα (MA Choreography και ΜΑ Κοινωνιολογία), μία συνεργασία με το TWIXTlab με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου.
Η έκδοση 10+1 ιστορίες χορού, βασισμένες στην body/word Performance Writing έρευνα “Σωματικές Κοινότητες/Corporeal Communities” πραγματοποιήθηκε από την FLOCK COLLECTIVE σε συνεργασία με το TWIXTlab, με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η εικονογράφηση του εξωφύλλου είναι πρωτότυπη δημιουργία του Νίκου Σιδέρη ειδικά για το βιβλίο, ευγενική προσφορά του καλλιτέχνη και του Susami Creative Agency. Η σελιδοποίηση και εκτύπωση έγινε από τις «εκδόσεις πηγάδι».
Την έρευνα και την έκδοση υποστήριξαν επίσης με παραχώρηση χώρων και επικοινωνία με διαφορετικές κοινότητες: Κινητήρας – Καλλιτεχνικό Δίκτυο Παραστατικών Τεχνών, Δήμος Βύρωνα – Κέντρο Μελέτης Χορού Ι. & Ρ. Ντάνκαν, Στέγη Χορού Λευκωσίας, liminal, Studio Trajectory και Κυψέλης 94 χώρος προβών.
Βιογραφικά
Ο Χρήστος Πολυμενάκος (ΕΛΛ./Η.Π.Α.) είναι ανεξάρτητος δημιουργός, δραματουργός, περφόρμερ, ερευνητής, εκπαιδευτικός-συντονιστής εργαστηρίων και μέντορας, δημιουργός της μεθοδολογίας body/word Performance Writing (2010). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου ΜΑ in Performance Writing (Merit) από το Dartington College of Arts, όπου σπούδασε με υποτροφία του Ελληνικού Κέντρου Θεάτρου και Χορού. Ο Χρήστος έχει εργαστεί εκτενώς σε διάφορα σκέλη, ρόλους και θέσεις στον πολιτιστικό χώρο. Το δημιουργικό, ερευνητικό και εκπαιδευτικό του έργο και η μεθοδολογία του έχουν φιλοξενηθεί από ανεξάρτητους καλλιτέχνες και οργανισμούς, κρατικά και ιδιωτικά καλλιτεχνικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα και φεστιβάλ στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σλοβενία, τη Φινλανδία, την Ολλανδία και αλλού, καθώς και στο διαδίκτυο. Υπήρξε υπεύθυνος της ενότητας του σύγχρονου χορού στο πολιτιστικό περιοδικό Highlights και μέλος της Κρατικής Επιτροπής Επιχορηγήσεων Χορού του Υπουργείου Πολιτισμού. www.christospolymenakos.com
Η Ηλιάνα Φύλλα είναι διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου Paris Nanterre, με ειδίκευση στον σύγχρονο χορό και πτυχιούχος επικοινωνίας και μέσων μαζικής ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Εργάζεται μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας στους τομείς της έρευνας, της δημιουργίας, της συγγραφής και της επικοινωνίας για την τέχνη και τον πολιτισμό. Σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων της εστιάζει στις διευρυμένες πρακτικές του χορού και στο θέμα της Μνήμης και των Αφηγήσεων του χορού, των παραστατικών τεχνών και του χώρου. Έχει εκτενή πείρα στην ευαισθητοποίηση του κοινού στις τέχνες και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις. Έχει εργαστεί σε πολλά καλλιτεχνικά projects, κυρίως στους τομείς του χορού και της performance, ως καλλιτεχνική και επιστημονική σύμβουλος, performer ή (συν)δημιουργός. Άρθρα, κριτικές και συνεντεύξεις της δημοσιεύονται εδώ και είκοσι χρόνια σε περιοδικά τέχνης και διαδικτυακά περιοδικά στην Ελλάδα και τη Γαλλία, καθώς και σε βιβλία και καλλιτεχνικά προγράμματα. Από τον Σεπτέμβριο του 2024 διδάσκει ιστορία χορού στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αβινιόν (ESAA) ενώ παράλληλα αναπτύσσει τα πρώτα της επιμελητικά βήματα με τον πολιτιστικό χώρο L’éveilleur στην Αβινιόν και άλλα πλαίσια.
Η Θάλεια Δήτσα είναι χορογράφος και ερευνήτρια χορού, δασκάλα κίνησης και performer με έδρα την Αθήνα. Έχει μεταπτυχιακό (Distinction) στη χορογραφία (Dartington College of Arts) και στις πολιτικές επιστήμες και κοινωνιολογία (Πανεπιστήμιο Αθηνών). Στην πρακτική της, Body Landscape, ερευνά τις σωματικές προσεγγίσεις στις παραστατικές τέχνες, με βασικές επιρροές το Butoh, τη βιωματική ανατομία και τεχνικές αυτοσχεδιασμού. Το 2018 ίδρυσε την ομάδα Ma-embodied performance lab, με την οποία έχει παρουσιάσει τέσσερα έργα και μία ταινία χορού. Έχει συνεργαστεί σε εκπαιδευτικά προγράμματα και ποικίλα κοινοτικά διεπιστημονικά projects, όπως για παράδειγμα το τριετές πρόγραμμα Δημοκρατική Παιδεία σε δημόσια σχολεία (Πανεπιστήμιο Αθηνών). Από το 2018 εκπαιδεύεται στην ψυχοθεραπεία, με εξειδίκευση στις εκφραστικές τέχνες και τη θεραπεία Gestalt. Από το 2020 εμψυχώνει βιωματικές ομάδες δημιουργικής έκφρασης και προσωπικής ανάπτυξης. Το 2024 ιδρύει τη FLOCK COLLECTIVE, μια εταιρεία με έμφαση στην έρευνα στις παραστατικές τέχνες και τις σωματικές πρακτικές, προάγοντας την κοινότητα, τη συμμετοχή, την ποικιλομορφία και την οικολογία μέσω των καλλιτεχνικών και εκπαιδευτικών της έργων. https://thaliaditsachoreography.portfoliobox.net/
Η ομάδα
Ο Χρήστος και η Ηλιάνα γνωρίστηκαν το 2007, όταν εκείνη εκπονούσε διδακτορικό στην Ιστορία της Τέχνης με ειδίκευση στο σύγχρονο χορό στο Πανεπιστήμιο Paris Nanterre. Συνεργάστηκαν στη διμηνιαία έκδοση πολιτισμού Highlights, όπου ο Χρήστος εργαζόταν ως υπεύθυνος της ενότητας του χορού και βοηθός αρχισυντάκτης.
Η Θάλεια γνώρισε τον Χρήστο στο Τότνες το 2009, καθώς ξεκινούσαν τα μεταπτυχιακά τους στο ιστορικό Dartington College of Arts, στη χορογραφία εκείνη, στο Performance Writing αυτός. Οι τρεις μας συναντηθήκαμε το 2022.
Με αφορμή ένα ανοιχτό κάλεσμα του Κέντρου Μελέτης Χορού Ντάνκαν συνεργαστήκαμε για την πρόταση δημιουργίας πολυτροπικών scores για τα 120 χρόνια της Οικίας Ντάνκαν. Εκείνη η πρόταση δεν εγκρίθηκε, αλλά από τον Ιούλιο του 2023 ξεκινήσαμε την έρευνα Αποτυπώνοντας Σωματικότητες/Scoring Corporealities με καλλιτεχνική φιλοξενία (residency) από το Flux Laboratory Athens, έχοντας την υποστήριξη των Καλλιτεχνικού Δικτύου Παραστατικών Τεχνών Κινητήρας, του Ντάνκαν, της Στέγης Χορού Λευκωσίας, του TWIXTlab και 25 υπέροχα προσκεκλημένα από διαφορετικά πεδία.
“Τι αποτυπώματα αφήνει αυτή η συνάντηση ;”
Από το 2023 η αρχική ομάδα μεγάλωσε μέσα από τα ερευνητικά εργαστήρια Corporeal Communities τα οποία υποστηρίχθηκαν από το Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου και φιλοξένησαν ο Κινητήρας, η liminal, το Studio Trajectory και ο χώρος προβών Κυψέλης 94
Τα αποτελέσματα της μέχρι τώρα κοινής ερευνητικής διαδρομής μας αποτυπώνονται στο βιβλίο 10+1 ιστορίες χορού βασισμένες στην body/word Performance Writing έρευνα Σωματικές Κοινότητες / Corporeal Communities του οποίου η πρώτη έκδοση έγινε με την αιγίδα και με την αιγίδα και υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.
